Wat is richtingsgevoeligheid: het pooldiagram lezen
Wat betekent richtingsgevoeligheid van een microfoon? Het is het verschil in gevoeligheid voor geluid uit verschillende richtingen, getekend in een polair systeem. In het diagram is 0 graden recht vooruit, 180 graden achteruit. Concentrische cirkels geven demping, 0 tot -20 dB; hoe verder van het midden, hoe gevoeliger die richting.
Kernpunten voor de specificatie
Drie maten tellen: 0 graden als nuldb-referentie; 90 graden zijdelingse demping bepaalt hoeveel kamergereflectie wordt opgepikt; 180 graden achterdemping bepaalt crosstalk en fluitrisico. Een niermicrofoon dempt 90 graden met circa 6 dB en 180 graden met 15-25 dB, dus achtergrond wordt 20 dB zachter. Let op dat richting met frequentie verandert; één curve is meestal de 1 kHz-norm.
Omnidirectioneel, nier, supernier en geweer
Richtingpatronen op volgorde van vernauwing kennen vijf types. Omnidirectioneel is gelijk in alle richtingen, vlakst in laag, geen nabij-effect, maar pikt de kamer evenredig op. Nier is vóór het gevoeligst, zij 6 dB, achter 15-25 dB, de standaard voor stem.
Supernier is smaller met zwak punt rond 125 graden, meer focus vóór maar vraagt nauwkeurige plaatsing. Geweer gebruikt een interferentiebuis; 30 cm werkt vanaf 1-2 kHz, lager degenereert naar nier.
| Patroon | 90 graden | 180 graden | Hoek |
|---|---|---|---|
| Omnidirectioneel | 0 dB | 0 dB | 360 graden |
| Nier | -6 dB | -15 tot -25 dB | circa 131 graden |
| Supernier | -8,7 dB | -11 dB | circa 115 graden |
| Geweer | -10 tot -15 dB | -20 tot -30 dB | 30-60 graden |
Nabij-effect en off-axis kleuring
Het nabij-effect is inherente fysica van nier en supernier: dichtbij stijgt het laag. Oorzaak is de drukgradiënt; van 30 cm naar 2 cm kan 100 Hz met 10-20 dB stijgen. Drie reacties: hoogdoorlaat van 80 of 150 Hz, een passieve dempingskamer, en dynamische equalizer in de DSP afhankelijk van afstand.
Selectiecriteria op een rij
Het nabij-effect is niet alleen negatief; podcast en radio gebruiken lichte laagversterking voor een warme klank en houden alleen het teveel via hoogdoorlaat tegen. Off-axis kleuring betekent dat de respons per invalshoek verschilt; de meeste niers micen verliezen boven 45 graden hoog, waardoor stem donker klinkt. Goed ontwerp houdt bij 0, 45 en 90 graden dezelfde vorm.
Keuzematrix per scenario
Hoe kies je een interviewmicrofoon? Kern is de relatie tussen bron en omgevingslawaai en of je dichtbij kunt komen.
| Scenario | Dichtbij mogelijk | Aanbevolen | Toelichting |
|---|---|---|---|
| Straatinterview | Ja, 10-30 cm | Nier of supernier | Dempt zijverkeer |
| Tweegesprek | Ja | Dubbelgericht | Dempt zijkanten |
| Filmgeluid | Nee, 1-3 m | Geweer | Op afstand, met boom |
| Vergadertafel | Nee | Omni of array | Dekt meerdere |
| Vlog op camera | Half | Supernier | Korte buis draagbaar |
| Podiumzang | Ja, aan mond | Supernier | Dempt monitorfeedback |
Meer-mic array en beamforming
Bij onvoldoende fysieke richting is de oplossing een array met meerdere microfoons plus beamforming. Een lineaire of circulaire array maakt een synthetische richting veel smaller dan één capsule, en combineert met algoritme voor crosstalk-onderdrukking. Dit is de basis van vergader- en conference-systemen.
De Shenzhen fabriek kan arrays leveren via OEM/ODM met bijbehorende DSP; vraag naar het patroonrapport per frequentie en de off-axis eisen. Certificering zoals CE en FCC en een IP-classificatie voor veldgebruik horen bij de offerte.
